Kwetsbare kinderen

Welke kinderen zijn het meest kwetsbaar?

De zorgen gaan met name ook uit naar kwetsbare kinderen die bijvoorbeeld te maken hebben met een beperking, huiselijk geweld, kleine (slechte) behuizing, armoede, ouders met verslaving of psychiatrische problematiek. Deze kinderen hebben te maken met een onveilige thuissituatie. School, kinderopvang en sportclubs vormen ‘veilige plekken’ voor deze kinderen, waar zij kind kunnen zijn en even weg van de spanning thuis. Als deze plekken wegvallen voor de kwetsbare groep kinderen, hebben zij het extra zwaar. Bovendien hebben school, kinderopvang en jongerenclubs veelal ook een signalerende functie. Als deze plekken gesloten zijn, raken de kwetsbare kinderen ook sneller uit beeld.

Waarom luiden jeugdzorg professionals de noodklok?

Daarmee willen jeugdzorg professionals bewustwording creëren binnen de samenleving dat de coronacrises het leven ook moeilijker maakt voor kinderen. Door de noodklok te luiden willen de jeugdzorg professionals bereiken:

  • Dat mensen elkaar helpen om kinderen veilig te stellen.
  • Dat mensen helpen om kwetsbare kinderen in beeld te krijgen als de school, kinderopvang en jeugdclubs wegvallen. Jeugdzorg professionals roepen daarom mensen op om een helpende hand te bieden aan een buur of familie daar waar dit kan of anders hulp in te schakelen van jeugdzorg organisaties als zij denken dat een thuissituatie onveilig wordt.

Waarom moeten mensen elkaar helpen en ook helpen zicht te houden op kinderen?

Omdat het van groot belang is dat we in deze tijden extra voor elkaar zorgen en elkaar helpen.  Dit geldt in het algemeen maar zeker als het gaat om onze kinderen. Kinderen hebben recht op bescherming en op een veilig thuis.

Hoe kan jij hulp bieden aan kinderen in jouw omgeving?

Stuur een berichtje naar je buren of gezinnen die je kent om te vragen hoe het gaat in deze zware tijden, laat een ouder tijdens een telefoongesprek even stoom afblazen. Je kan je buren ontlasten door even met het kind te spelen, een gesprekje aan te gaan, je buren te helpen door een maaltijd aan te bieden etc.

Denk je dat er iets aan de hand is? Praat met het kind of de ouders. Een onveilige thuissituatie komt vaak door onmacht. Je kan helpen door te luisteren. Alles wat helpt om de stress in een gezin te verlagen, maakt ook het risico op escalatie binnen een gezin minder.

Kijk voor alle sociaaleconomische hulp voor onder andere gezinnen op Bonaire ook naar het Noodpakket Overheid.

Als je merkt dat een situatie in een gezin onveilig wordt voor kinderen, kan je ook professionele hulp van jeugdzorg professionals inschakelen.

Wanneer is een situatie onveilig thuis?

Een veilig thuis betekent dat een kind thuis veilig is, gezond kan opgroeien en zich goed kan ontwikkelen. Soms lukt dat niet doordat de ouder de zorg niet aankan, bijvoorbeeld als er sprake is van psychiatrische problematiek bij ouders, schulden, verslaving of complexe relaties met heftige ruzies en andere stressoren die kunnen leiden tot  kindermishandeling.

Hoe weet ik of het in mijn gezin onveilig is of wordt? Welke signalen zijn er die duiden op een onveilige situatie?

Er zijn tientallen signalen die kunnen wijzen op een voor kinderen onveilige situatie, maar het voorkomen van 1 of enkele signalen hoeft zeker niet altijd kindermishandeling in te houden. Hoe meer signalen, hoe ernstiger de situatie.

Enkele gedragssignalen bij kinderen zijn:

  • Agressief gedrag
  • Zich terugtrekken, somber gedrag
  • Concentratieproblemen
  • Seksueel uitdagend gedrag
  • Angst voor (bepaalde) volwassenen

Enkele signalen bij de ouders zijn:

  • Vreemde verklaring geven voor lichamelijk letsel
  • Regelmatig met het kind bij huisarts/ziekenhuis op de stoep staan
  • Geen belangstelling tonen voor prestaties van het kind
  • Kind met te grote verantwoordelijkheid belasten

Wat is kindermishandeling?

Veel mensen herkennen het  slaan van kinderen als kindermishandeling maar andere vormen zoals verwaarlozing en psychische mishandeling worden minder vaak genoemd en herkend. Kindermishandeling is elke vorm van mishandeling die voor een kind bedreigend of gewelddadig is. Er zijn 5 vormen van kindermishandeling:

  1. Lichamelijke mishandeling: slaan, schoppen, bijten, knijpen, stompen, verbranden, vergiftigen, verstikken, opzettelijk laten vallen, maar ook bijvoorbeeld hard schudden van een baby.
  2. Lichamelijke verwaarlozing: niet zorgen voor voldoende eten, kleding, hygiëne, medische of tandheelkundige zorg, maar ook: niet zorgen voor voldoende toezicht.
  3. Psychische mishandeling: kind bedreigen of uitschelden, kleineren, vernederen, bang maken, het belasten met een te grote verantwoordelijkheid, eisen stellen waaraan het niet kan voldoen, opsluiten of vastbinden, maar ook: het kind getuige laten zijn van geweld in het gezin.
  4. Psychische verwaarlozing: niet zorgen voor voldoende aandacht, respect, genegenheid, liefde en contact, maar ook in tijden van normale schoolgang: niet zorgen voor regelmatige schoolgang.
  5. Seksueel misbruik: penetratie door vingers, voorwerpen of penis, aanranding met of zonder genitaal contact, maar ook: het kind blootstellen aan seks tussen volwassenen, pornografisch materiaal, of het kind zichzelf laten aanraken terwijl een ander kijkt.

Vaak komen de verschillende vormen tegelijkertijd voor. 

Bij welke gezinnen komt kindermishandeling voor?

Kindermishandeling komt overal voor. In de stad, op de kunuku (het platteland), in gezinnen met allerlei verschillende culturele achtergronden en in zowel arme als rijke gezinnen. Het kan iedereen overkomen. Maar in gezinnen waar veel problemen zijn (veel stress) komt kindermishandeling vaker voor dan in gezinnen met weinig problemen.

Wat te doen als er onveilige situaties voor kinderen ontstaat?

Niets doen is geen optie. Het is ontzettend belangrijk om het bespreekbaar te maken. Met de mensen die het betreft zelf, of als het jezelf overkomt met buren, vrienden, familie of een leerkracht op school… Of met de politie, Bureau Slachtofferhulp, Centrum voor Jeugd & Gezin, Integrale Wijk Ontwikkeling of met Jeugdzorg en Gezinsvoogdij Caribisch Nederland (JGCN).

Vaak wordt gedacht dat men geen bemoeienis wil maar het tegendeel blijkt waar: gezinnen waarin kindermishandeling plaatsvindt, schamen zich of zijn bang voor de reacties of gevolgen.  Zij houden de mishandeling daardoor vaak lange tijd verborgen waardoor het onnodig lang doorgaat.

Welke hulp kan JGCN inzetten?

De hulp van JGCN is altijd gericht op het verlagen van de stress en de risicofactoren in een gezin en op het vergroten van de veiligheid voor kinderen. JGCN biedt daarvoor bijvoorbeeld hulp die gericht is op ondersteuning bij de opvoeding of op het anders omgaan met het gedrag van het kind. Ook kan JGCN hulp inschakelen van andere instanties om bijvoorbeeld te helpen bij verslavingsproblematiek, psychiatrische problemen, of agressieproblematiek.
Als er even een ‘time out’ nodig is tussen gezinsleden, kijkt JGCN hoe dit samen met het gezin te organiseren is. Als er sprake is van een acuut onveilige situatie, maakt JGCN veiligheidsafspraken en indien nodig, zorgt JGCN voor een veilige plek voor de ouder en/of kinderen.

Hoe bereikt u JGCN?

Maakt u zich zorgen over een kind in uw omgeving? Bel of mail naar Jeugdzorg en Gezinsvoogdij CN (JGCN).

Merkt u dat het in uw eigen gezin onveilig wordt? JGCN zet graag de juiste hulp in gang!

Neem contact met ons op als dat nodig is; wij staan voor u klaar

Door uw oplettendheid en steun verkleinen wij samen het risico op huiselijk geweld en kindermishandeling tijdens deze zorgelijke coronacrisis, die kwetsbare kinderen extra hard raakt!