Ruim 300 jongeren op Bonaire namen dinsdag 25 augustus 2026 deel aan Uit de Greep 2.0, een workshop over beïnvloeding en criminele uitbuiting. Ze ontdekte hoe iemand stap voor stap invloed op hen kan krijgen en welke signalen erop kunnen wijzen dat er iets niet klopt. Drie ervaringsdeskundigen deelden hun persoonlijke verhalen en gingen met de jongeren in gesprek over keuzes, gevolgen en de invloed van hun omgeving.
Criminele uitbuiting begint niet altijd met iets dat meteen verkeerd voelt. Het kan beginnen met een beloning, extra aandacht, de wens om ergens bij te horen, iets geheim moeten houden of de druk om snel te beslissen. Juist daarom is het belangrijk dat jongeren deze vormen van beïnvloeding leren herkennen.
Tijdens de workshop stonden vier vormen centraal: beloning, aandacht en erbij horen, geheimhouding en tijdsdruk. Aan de hand van herkenbare situaties gingen de jongeren hierover met de ervaringsdeskundigen in gesprek.
Persoonlijke verhalen maken gevolgen zichtbaar
De drie ervaringsdeskundigen spraken ieder vanuit hun eigen ervaringen met de jongeren. Ze vertelden over de invloed van vrienden en hun omgeving, de wens om erbij te horen, verkeerde keuzes en de gevolgen daarvan. Daarbij kwam ook de vraag aan bod: wie zijn je vrienden en welke invloed hebben zij op de keuzes die je maakt?
Ook bespraken zij wat verkeerde keuzes later kunnen betekenen voor school, werk en kansen in de toekomst. Eén van de ervaringsdeskundigen noemde een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) zelfs “je tweede diploma”. Voor sommige opleidingen, stages en banen heb je een VOG nodig. Als je met justitie in aanraking komt, kan dat later meespelen bij het krijgen van een VOG.
De gesprekken gingen niet alleen over wat er mis kan gaan. De ervaringsdeskundigen benadrukten ook dat jongeren zelf invloed hebben op de richting die hun leven opgaat. Afstand nemen, hulp vragen en opnieuw kiezen kunnen een verschil maken.
Een van de ervaringsdeskundigen verwoordde dat als volgt:
“Uiteindelijk ben jij degene die jezelf positief of negatief motiveert. Ik heb een kind van negen maanden. Jullie zijn de toekomst. Misschien is één van jullie later wel zijn leraar, zijn coach of iemand anders die een belangrijke rol in zijn leven speelt. De keuzes die jullie nu maken, doen ertoe.”
Klopt het wel?
Een belangrijke boodschap die de jongeren meekregen, was om niet automatisch mee te gaan wanneer iemand iets van hen vraagt.
Krijg je iets aangeboden? Moet je iets geheimhouden? Voel je druk om snel te beslissen? Sta dan even stil en vraag jezelf af: klopt het wel?
Voelt iets niet goed? Stop. Denk na. Praat met iemand die je vertrouwt.
Samen werken aan bewustwording
Uit de Greep 2.0 is onderdeel van het jaarprogramma rond mensenhandel en mensensmokkel in Caribisch Nederland. Binnen deze aanpak werken het ministerie van Justitie en Veiligheid, RIEC Caribisch Nederland, IND Caribisch Nederland, JICN, KPCN en de scholen voor voortgezet onderwijs samen aan het voorkomen en herkennen van uitbuiting.
Met Uit de Greep wordt aandacht gevraagd voor criminele uitbuiting onder jongeren. Niet alleen jongeren hebben daarin een rol. Ook ouders, scholen en andere mensen in hun omgeving kunnen helpen door signalen te herkennen en het gesprek aan te gaan.
Denk je dat jij of iemand die je kent te maken heeft met criminele uitbuiting? Praat met iemand die je vertrouwt. Er is altijd een uitweg.
Meer informatie: www.rijksdienstcn.com/Uitdegreep